2 Mayıs 2016 Pazartesi

Saklı canlılar, piramitler, doğuran bakireler

Tüm dinlerin en temel katmanı, başlangıç noktası: Saklı canlılar teorisi. Doğada kendinden hareket eden ya da değişen her şeyin ardında bilinç ve irade sahibi birtakım canlı varlıklar olduğu düşüncesi.

Muhtemelen insanın fabrika ayarları ile ilgili bir yanılsama olmalı. İnsan beyni canlı ile cansızı ayırır; canlılık belirtilerini teşhis etmekte olağanüstü hızlı ve hassastır. Kıpırdayan şeyler canlıdır: Kasıtla hareket ederler. Ne yapacaklarını bazen tahmin edebilirsin, ama asla emin olamazsın. Kategorik bir varsayımdır, sonradan öğrenilen bir şey değil. Bebekler bu bilgiyle doğarlar. Kendiliğinden hareket eden şeylerin mesela taşlardan ya da ağaçlardan farklı bir mantığa göre işlediği bilgisi DNA'mıza kazılmış olmasa muhtemelen hayatta kalamazdık. (Bu konuda bkz.  Steven Pinker, How the Mind Works, ufuk açıcı bir kitap.)

Doğada kendiliğinden hareket eder gibi görünen, ya da öngörülmesi güç bir şekilde değişen sayısız şey var. En kolay -ya da en güvenli- varsayım, bunların da ardında görünür ya da görünmez canlılar olduğunu düşünmektir. Güneş neden doğup batar? Sürücüsü olmalı, ya da belki kendisi canlıdır. O ses nereden geldi? Orman cinidir, ya da orada saklanan eskilerin ruhları. Karnım neden ağrıyor? İblis girmiş olabilir, ya da birisi büyü yaptı. Basit ve şahane bir bilim metodudur. Açıklayamayacağı olgu yoktur.  Rakip teorilere ve uzmanlaşmaya müsaittir. Tezler biriktirilebilir, test edilebilir, kuşaktan kuşağa aktarılabilir, çürütülebilir. Ateş başında sabahlara dek tartışılabilir.

Cinler, ruhlar, iblisler -ve onların daha gelişkin modeli olan tanrılar, tanrılar tanrısı Zeus ve Yahve- şüphesiz birer canlı türüdür. Canlıların temel iki özelliğini taşırlar: bir, algılarlar; iki, kasıtla hareket ederler. Canlıların diğer özelliklerini -beslenme, çiftleşme, doğum ve ölüm gibi- taşırlar mı? Orası senin teorik cüretine ve kültürel tercihlerine kalmış. Tevrat tanrısı, tıpkı Homeros'un tanrıları gibi, kebap kokusu sever, o yüzden Habil'i kayırır. Hıristiyanların tanrısı, tıpkı Zeus gibi, bakire kızları gebe bırakır. Kimilerine göre ise, tövbe, Allah'ın eli olur, gözü olur ama pipisi asla.

Doğadaki hareketi/değişimi canlı bir varlığa atfetmeden de tarif edilebileceğini görmek için Eski Yunan'ı beklemek gerekti. Homo Sapiens'in 200.000 yıllık serüveninin son 2.500 yılıdır, yüzde bir küsur eder.

Dönüm noktası Milet'li Thales olabilir; güneş tutulmasını matematik hesabına bağlayan ilk kişi olduğu söylenir.  Matematik demek, arkasında canlı kasıt olamaz -olsa da bizi ilgilendirmez- demektir. Canlı olsa bizi şaşırtabilir, güneş tanrısı bir gün uyanmayı unutabilir, ya da Tevrat tanrısı bir gün Kızıldeniz'i yarar,  belli olmaz. Matematik o ihtimali yok eder, canlı yaşatmaz.

Asıl dönüşüm tabii iki bin küsur yıl sonra, 17. yy'ın bilim devrimiyle geldi. Galileo ve Newton saklı canlılar teorisini, kendinden en emin gördüğü zeminlerde yerle yeksan ettiler.Descartes ve Spinoza mezar taşını yazdılar. Eskiden açıklanmaz sanılan bazı değişimlerin ardında gerçekten saklı canlılar -mikroplar- keşfedildi. Diğerlerinin matematik formülleriyle tarif edilebileceği anlaşıldı. Dönüşümün en simgesel alanı belki de modern biyolojidir. Linnaeus 1730'larda canlıların taksonomisini sistematik bir temele oturttuğunda, bilinen ve tarif edilebilen canlıların listesinde yer almayan canlıların -cinler, ruhlar, tanrılar- ayakta duracak yeri kalmamıştı.

Dinler buna rağmen ayakta kaldı. Asıl şaşırtıcı olan ve açıklama gerektiren olgu budur. Eğer din, temel varsayımı yıkıldığı ve toplumun en cahil tabakaları dışında herkes bunu az çok idrak ettiği halde ayakta kalabiliyorsa, demek ki başka dayanakları da olmalı, ilk hareket noktasından farklı işlevler kazanmış, farklı bir temele ya da temellere oturmuş olmalı.

Elektrikli balıklar dine dair ne söyler

Jared Diamond'ın kabile toplumlarına dair muhteşem kitabını (The World Until Yesterday, Penguin Books, 2012) iki ay önce Söke Cezaevindeyken okumuştum. Esas konusu din değil, antropoloji. Ama küçük toplumların davranış kalıplarını incelerken ister istemez homo sapiens'i daha kıllı atalarından ayıran temel davranış biçimlerinden biri olan dine de sıra gelmiş.

Diamond toplumsal evrim sürecinde dinin yedi farklı işlevine değiniyor. Demin sözünü ettiğimiz açıklayıcı işlevin dışında teselli edici, otoriteyi meşrulaştırıcı, aidiyet kurucu ve güven inşa edici, kabile dışı insanlarla etkileşimi düzenleyici, öldürmeyi meşrulaştırıcı işlevler üzerinde duruyor. En ilginci aidiyet ve güven maddesi, ona birazdan döneceğim. Ama önce "işlev" kavramı üzerine birkaç söz.

İşlev dönüşümü ya da adaptasyonu, biyolojik evrimin kilit kavramlarından biri. Asıl mesleği biyoloji olan Diamond'ın öncelikle anlatmaya çalıştığı konu bu. Dine ilişkin bölümünün başlığı da "Elektrikli Yılan Balıkları Bize Din Hakkında Ne Öğretir."

Bu balıklar 600 voltla çarpıp bir atı öldürebiliyorlar. Evrim olgusunu reddeden Yaratılışçılara göre, 600 voltluk akım doğal evrimle açıklanamayacak bir mucizedir. Evrim kuramına göre bu kapasite sıfır volttan peyderpey evrilmiş olmalıdır. Oysa mesela on veya elli volt kimseyi öldürmeye yetmez, dolayısıyla işlevsizdir, dolayısıyla 600 voltla at devirmiş olma yeteneği doğal seçilimle evrilmiş olamaz, Allah vergisi olmalıdır.

Diamond doktorasını elektrikli balıklar üzerine yapmış. Diyor ki, elektrik alanı algılayıcı (pasif) organlar derin deniz balıklarının birçoğunda vardır. Karanlık sularda yön bulmaya ve civardaki mahlukları algılamaya yarar.  Bunun daha gelişmiş modellerinde balık, varolan elektrik alanını algılamakla yetinmez, düşük voltajlı elektrikli sinyalleri üretip ortamı "pingler",  yönü daha iyi bulur, etrafı daha iyi kolaçan eder, hatta çok ufak mahlukları sersemletip yakalamayı başarır. Voltaj arttıkça bu son işlev öne geçer.  Ta ki 600 voltluk yılan balıklarında artık elektriğin yol bulma ve radar işlevleri kadük olur, sadece öldürücü silah görevi geriye kalır. Din gibi çeşitli kurumların evriminde de orijinal işlev arka plana düşmüş; hatta kör bağırsak ve kuyruk kemiği gibi tamamen işlevsiz, arkaik bir kalıntıya düşmüş olabilir. Din, binlerce yıllık evrimsel geçmişini bir bohça gibi sırtında taşıyor olabilir.

Algılayan ve eyleyen bir canlı tanrı kavramı, mesela dinin güncel işlevleri açısından da bu tür bir arkaik kalıntı olabilir.

Din ve israf

Kaliforniya'da bir ara Göklerdeki Spagetti Canavarına inanan Pazartesi Gecesi Futbolu dini türemişti, duymuş olmalısınız. Bu din neden din değildir, ya da yıldız falı inancı ve Fenerbahçe inancı neden din sayılmaz? Çünkü insanların bu inançlar uğruna yapabilecekleri fedakârlık -ödemeye razı oldukları bedel- sıfırdır ya da çok sınırlıdır. Oysa din uğruna insanlar en değerli varlıklarını, hatta hayatlarını ve evlatlarını feda edebilirler ya da en azından bunları feda edebileceklerine başkalarını ikna etmeye büyük önem verirler. Kilit unsur bu sonuncusudur: Yalnız feda değil, feda etme iradesinin topluma kanıtlanması. Yani göstere göstere feda.

İlkel kabile düzeyini aşan toplumlarda dinlerin en belirgin tezahür biçimi bireysel ve kitlesel fedakârlık gösterileridir. İnsanlar mal ve mülklerini, emeklerini, vakitlerini din uğruna feda ederler. En eski Hint destanlarında dindarlığın temel göstergesi, on binlerce davarın kurban edildiği devasa şölenlerdir. Tanrıların kutsadığı kahramanlar, ekonomik yıkım pahasına, birbirleriyle şölen yarıştırırlar. Şölende fakirler de doyurulur gerçi; ama asıl amaç o değildir, israf gösterisidir; dünya servetini gözünü kırpmadan yok etme raconudur. Homeros'un dünyasında kızartılmış etin en lezzetli parçası ve şarabın en seçkini her törende tanrılar adına toprağa dökülür - zebil edilir. Bu tavrın bir sonraki adımı piramitlerdir; ekonomik faydası olmayan bir iş uğruna toplumsal emeğin ve kaynakların devasa bir parçası israf edilir. Piramitlerin yerine ortaçağ katedrallerini, Osmanlı camilerini koyabilirsiniz: aynı şey. Faydası değil faydasızlığıdır bunları cazip kılan.

Her dinde, öyle ya da böyle, kurban vardır. Değerli bir mal varlığı feda edilir. Tevrat dininin merkezî miti İbrahim'in oğlunu kurban etmesidir. Hıristiyan dininin merkezî miti İsa'nın kendini kurban etmesidir. Tesadüf olmasa gerek.

Hemen her dinde bedene zarar verme ritüelleri bulunur -büluğ çağına erenlerin ön dişleri kırılır, veya bir parmak kesilir, penise şiş sokulur, köz üzerinde yürünür. Dindar insanlar birçok toplumda dünya nimetlerinden geçici veya kalıcı olarak el çekerler, manastıra kapanırlar, derviş olurlar, oruç tutarlar, en azından Şabat günü nefislerini terbiye etme uğruna her türlü faydalı işten sakınırlar. Yıllarca çalışıp uzun ve zor metinleri -özellikle anlaşılmaz bir dilde yazılmış metinleri- ezberlerler; günlük yaşamlarının bir kısmını belli sözleri defalarca tekrarlamaya ayırırlar. Bu davranışların her birinin mesajı aynıdır: Bak, ortak değerler uğruna ne çok şeyi feda etmeye hazırım. Bana güven! Benim aidiyetim ucuz ve fırsatçı bir aidiyet değil, hayat boyu beni bağlayan, yaşamımı ve bedenimi şekillendiren, samimiyetinden kuşku duyamayacağın bir aidiyettir. Beni aranıza alın, sizi yarı yolda bırakmam. Ödediğim bedeller ödeyeceklerimin güvencesidir.

Oysa Fenerbahçeli olmak ya da Spagetti Canavarı "dinine" mensup olmak için arasıra bazı etkinliklere katılmak ve uygun ortamda birtakım kalıp sözleri söylemek yeterlidir. İnancı terk etmenin bedeli cüzidir. O yüzden bu inançlar din sayılmaz.

Tarihteki büyük dinî nefret hadiselerinin birçoğu yabancı dinden olanlara değil, aidiyet ve samimiyetleri kuşkulu olan dindaşlara yöneltilmiştir. İspanyol engizisyonun hedefi kâfirler değil, 1492'den sonra zorla ya da fırsat saikiyle Hıristiyan olan Yahudi ve Müslüman dönmeler idi. Alman Yahudileri gettodan çıkıp kitlesel olarak asimile olmaya başladıklarında yok edildiler. Tekfirci mücahitler asıl misyonlarını, Batılıları bırakıp içerideki şirk ve bidat ehline yöneldiklerinde buldular." Biz bu din uğruna bunca bedel ödedik, ödüyoruz, bunların bedavadan faydalanmasına izin vermeyiz" -mantık budur.

Fedakârlık fikrinin izini sürdükçe daha ilginç yerlere de varmak mümkün. Evladını feda etmekten ötesi nedir? Aklını feda etmek. Dini inanç denilen şey de sonuçta bu değil midir? Rasyonel düzlemde savunamayacağın, aynı inancı paylaşmayanların gülünç bulup alay edeceği tezleri insan neden benimser? Bakire kızın çocuk doğurmayacağını, İsa'nın öldükten sonra kendini diriltemeyeceğini herkes bilir. Bunların aksini savunmak tıpkı penisine şiş sokmak, kebabın lezzetli kısmını toprağa dökmek gibi bir tür radikal fedakârlık değil midir? "Öylesine sadığım ki ortak davaya, al, beynimi de atıyorum toprağa."

Milyarlarca insanın akıl dışı şeylere inanmasını ya da inanıyor görünmesini böyle açıklayınca nasıl aydınlanıyor her şey!

Not
28 Haziran 2016

Bu yazıya gelen yorumları okuyunca acaba meramımı anlatamadım mı duygusuna kapıldım. Ekrandan uzakta olunca zaten perspektifin şaşıyor, okurun tam olarak ne gördüğünü kestiremiyorsun. İletişim de üçüncü, beşinci elden yürüyünce diyalog duygusu büsbütün kayboluyor. El yordamıyla bir şeyler anlatmaya çalışıyorsun.

Yazının amacı "insanlar neden dine inanır" sorusuna eksiksiz bir cevap vermek değil, burası açık değil mi? Amaç Diamond'ın kitabında gördüğüm ilgi çekici iki gözlemi aktarmak.

Bir, öyle anlaşılıyor ki insanın genetik donanımında çok kuvvetli bir "dikkat! canlı varlık!" dürtüsü var. Kendiliğinden kıpraşan her şeyin arkasında bir canlı irade aramak son derece baskın bir içgüdü. Yüzbin küsur sene boyunca bu temel insani -hatta hayvani- dürtü, her türlü doğa teorisinin hareket noktasını oluşturmuş. Halen de modern bilimsel düşüncenin sırrına tam varamamış eğitimsiz insanların  çoğu dünyayı öyle algılamayı daha kolay -daha doğal- buluyor. Kamyon neden devrildi? Allah yahut Hz. İsa yahut iblis, belki de Parvati! Radyal vektörler ve olasılık hesapları değil.

İki, insanlar neden din uğruna kendini keser, ya da günde bir kaç saat aç kalınca Evren'in Yaratıcı'sını memnun edeceğine inanır, ya da aklı başında birinin gülüp geçeceği saçmalıklara inanmış görünür -bu sorulara şık ve makul bir cevap. Bir tür ilan-ı aşktır.  "Ümmetimi seviyorum, ben ona aitim, onun uğruna her türlü fedakarlığı yapmaya hazırım" demektir. Al bak, erkek evladımın pipisini bile kestim senin için! Domuz pirzolası gibi şahane bir şeyden senin için vazgeçtim!

Dinin irrasyonel olduğunu söylemek için yazılmadı bu yazı. Onu elbette biliyoruz. Burada yapmaya çalıştığımız, aklı başında görünen insanlar irrasyonelliği neden benimser; bunu -rasyonel bir zeminde- anlamaya çalışmak. Küçük bir zafer değil hedefimiz, daha büyük bir şey. Tartışmanın zeminini başka yere çekmek.

43 yorum:

  1. İki sorum olacak umarım vaktiniz olur;
    (1) Komünizm , kapitalizm gibi bazı izm ler, din sayılabilir mi sizce?
    (2) Dünya malından kurtularak tüm mal varlığını bağışlama ve yurt dışına çıkma/kaçma ihtimali varken, dönüp hapishaneye girme gibi bedelleri ödemeyi göze alan Sevan Nişanyanın dini ne tam olarak?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bende şunları merak ediyorum. Düşünce nedir nasıl oluşuyor. Çıkış noktası neresidir. Daha önceden örneklenmeyen bir beyinden düşünce okunabilir mi. Daha önce örneklenen beyinden hangi doğrulukta düşünce okunabilir. dil düşünceyi dile getirmenin bir yolu mu. dil olmadan düşünce olmaz mı. en temel düşünceler nedir. insanların olmazsa olmaz din dil ırk çevre farketmeksizin düşündükleri şeyler nelerdir. bunlar nasıl oluşmuştur. düşünebileceğimiz şeyler sınırlımıdır. öyleyse sınır nedir. insanoğlu bütün kainatı anlayabilicek düşünme kapasitesine sahip olduğuna nasıl neye göre inanır. düşünme şekli çok farklı düzeyde evrilmiş bir insan var mıdır. bizi anlayan ama bizim kendisini anlayamadığımız. bi türlü kendini bize anlatamayan bir insan var mıdır. İddia edildiği gibi insan hayvandan evrilmiş idiyse düşünce nasıl neden sadece insanlarda bu denli yüksek düzeyde evrilebildi. Belki de yanılıyoruz. düşünce düzeyi bizden daha yüksek hayvanlar var da biz bilmiyoruz yada anlayamıyoruz. Düşünce nedir. Fiziksel hali nasıldır. Nasıl bu kadar dallanıp budaklanabilmektedir. herkes sürekli bir konu üzerine nasıl farklı farklı yorumlar yapabilmektedir.
      Daha kendini anlamaktan aciz olan insanoğlu niye varolmadığını ispatlayamadığı bir şeyi şiddetle inkar eder. Daha ancak kendi gezegenin etrafında dolaşabilerek hiçliğini anlamaya çalışan insanoğlu konu yaratıcının varlığına geldiğinde nasıl bu kadar emin olabilir. Düşünmek ile istemenin arasında bir ilişki var mıdır. kişi bir şeyi isterde mi düşünür. düşündükten sonra mı ister. yoksa sadece tarafısız olarak herhangi bir heyacan yada duygu olmadan öylece düşünebilir mi insan.

      Sil
    2. (1) Komünizm evet, kapitalizm hayır. Kapitalizm sadece muhaliflerinin hayal dünyasında yaşayan bir şey.
      (2) Liberal hümanizm sanırım. Bireyin en yüksek değer olduğunu savunan irrasyonel bir inanç.

      Sil
  2. bir başka neden de inanmanın konforu olamaz mı?
    bilmek ise emek ister.kuşku duyacaksın,sorgulayacaksın,araştıracaksın.
    üstadın bu konuyu da irdelemesini bekliyorum.saygılar

    YanıtlaSil
  3. bir başka neden de inanmanın konforu olamaz mı?
    bilmek ise emek ister.kuşku duyacaksın,sorgulayacaksın,araştıracaksın.
    üstadın bu konuyu da irdelemesini bekliyorum.saygılar

    YanıtlaSil
  4. Akıl dışı olmadan olmaz zaten, mantıklı olsaydı inanca imana yer kalmazdı

    YanıtlaSil
  5. İnsanoğlunun hayatını sürdürebilmek için mutlaka karşılamak zorunda olduğu çeşitli ihtiyaçları var. Beslenmek ve uyumak bunların en olmazsa olmazı ama diğerleri de önemli ve yokluğu sorun yaratıyor. Barınma gibi... cinsellik gibi... Sanırım, insanlarda inanma/tapma ihtiyacı da var... Bu durumda; Din bu ihtiyacı karşılayan bir işlev görüyor. Bu o kadar güçlü bir ihtiyaç ki; Din'i devreden çıkarırsanız, bu sefer gidip, secret mecret gibi zırvalıklara sarıyor insanoğlu... Tabii, her insanın bu ihtiyacı taşıdığı söylenemez. İnanma/tapınma ihtiyacı duymayan insanlar da var ama ezici çoğunluk bu ihtiyacı duyuyor ve bir şekilde bu ihtiyacını gideriyor. Bu konuda yapabilecek birşey olduğunu sanmıyorum. Üstelik adil olduğunu da düşünmüyorum. Bu ihtiyacı hisseden, bırakın istediği gibi tatmin etsin kendini...
    Hep şu örnek aklıma gelir: Hindistanda yemek ihtiyacı hissetmeyen ve güneş ışığıyla beslenen bir adam var. Bu adamın, bizlere dönüp, "salaklara bak. yemek yiyorlar" demesiyle, bizlerin dindarlara dönüp " salaklara bak, zırvaya inanıyorlar" demesi aynı şey... bizim ihtiyaç duymuyor olmamız herkesinin ihtiyaç duymayacağı anlamına gelmez. bırakalım herkes ihtiyacını tatmin etsin. Tabii, başkalarını dizayn etmeye kalkışmadan...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. neden tapma ihtiyacı duyuyorsunuz da bilme ihtiyacı duymuyorsunuz..öyle bir ihtiyacı olmayan milyonlarca insanı nereye koyuyorsunuz...verdiğiniz örnekte de mantık hatası var...yemek yemek sıra dışı, akılsız ve mantıksız bir eylem değildir oysa ki melekler, cinler ve görebildiğimiz evrende rastlanmayan ve 6000 yıl önce dünyayı yarattığına inanılan bir tanrı fikri bilimsel gelişmeler ışığında sıra dışı ve "salakça" bir fikre dönüşmüştür...dolayasıyla bu iddiayı sürdürmekte ısrar edenlerin din kaynaklı argümanları artık bütünüyle hurafe olarak tanımlanabilir..yemek yemeyen adam ne kadar sıra dışı ise dini kaynaklı yaratıcı kavramı da günümüz dünyasında sıra dışı bir fikir haline dönüşmektedir...secret mecret dediğiniz şeyin dinlerden daha kötü olduğuna dair de herhangi bir veri yok...allah yolunda öldürünce cennete gideceğine inanan bir ruh hastası secretcıdan daha çok tehlikeli...

      Sil
    2. Okuduğunuzu anlayamamak, hatta, tam tersini anlamak konusunda ciddi bir zaafınız olduğu görünüyor.

      Sil
  6. Anlatılmak istenenlerin eller tutulur bir kısmına denk gelebilirim düşüncesi içinde maalesef yazıyı sonuna kadar okumak zorunda kaldım.Saklı canlılardan kast edilenin aslında bunların varlığının dinde olmadığını ve dolasıyla bunların dinde olmamasının o dini geçersiz kılmak için yeterli bir sebebi teşkil edeceği düşüncesiyle çok sığ bir yazı ele alınmış.Dini felsefesi içinde düşünme zahmetine katlanılmadığı vakit "bu neden yok,şu neden var" gibi cümleler kullanılır.Örneğin; mikrop teorisi o dönemin şartları içinde ele alınsaydı acaba bu o dönemdeki kişilere nasıl kanıtlanırdı ve bunu öne süren kişiye dönemin insanları nasıl bakardı.Günümüzde ise yaratılış sebebinin insanın"imtihan edilme" iddiasıyla yola çıkan bir kitapta eğer saklı canlılar hakkında bilgi tespit edilseydi imtihan edilme iddiası geçersiz kılındığı gibi günümüz insanın inanması için onlara kıyak geçildiği anlamıda ortaya çıkmış olurdu.Velhasıl şu yazıyı okuma zahmetinde bulunmanızı isterim.
    http://venom1461.blogspot.com.tr/2015/09/tanrnn-istegi-ve-islam.html

    YanıtlaSil
  7. Ağzına sağlık sevan abi orada keyfinin yeeinde olduğunu biliyorum ama yakında cikacaksin biliyorum belki bu yaz sirinceye gelisimizde orada olursan icecegimiz saraplardan biraz yerede dökeriz :)

    YanıtlaSil
  8. Sevan bey birde biz gençlerin kendini geliştirmeleri için hangi okumaları tavsiye edersiniz. siz içerdeyken anlamsız gibi görünen bu yazı aslında çok anlamlı. bununla ilgili bir yazı yazarsanız çok sevinirim. Aramıza en kısa sürede dönmen dileğiyle.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Nisanyan'in okunacak kitaplar konusunda bir yazisi var. Biraz arasirirsaniz, bu sitede bulabilirsiniz.

      Sil
    2. Abdurrahman aradığın okuma listesini şu linkte bulabilirsin http://nisanyan1.blogspot.com.tr/2013/01/oku.html

      Sil
  9. güzel bir yazı ama fenerbahçeli olmanın gereklilikleri biraz küçümsenmiş gibi:)

    YanıtlaSil
  10. Okuması biraz zor oldu ama çok güzel bir yazı emeğinize sağlık :)

    YanıtlaSil
  11. altı aylık bir suskunluktan sonra,geri geldiniz...durumunuz nedir?cezaevi maceralarınızdan bahsedecek misiniz?içeride kama süreniz netleşti mi?vs ...selamlar...

    YanıtlaSil
  12. Yani sizin teoriye göre insanı kamil akıl yoluylamı bu medeniyet seviyesine erşmiş? Mesela günümzden geriye 12 bin yıllık tarihi süreci ele alsak:ferdiyetten kabileye oradan kavme-yerleşik hayata geçiş; tarım,ticaret sanayi... tarihi delilleri okursak, göreceksiniz aklıl bir aracıdir ruh şahının veziri dir. Dinsiz akıl seviyesi bence cehalete canavarlığa daha çok kapı aralar.

    YanıtlaSil
  13. Sevan Bey,Kuran ve Tevrat'taki insana benzeyen,duyguları olan,keyfi kararlar alan tanrılar veya Stuart Mill'in sorduğu 'O zaman Tanrı'yı kim yarattı' sorusu yaratılış mitini yıkmaya yetebilir.
    Fakat,varlığı var eden böyle doğaüstü bir bilinç yoksa o zaman 'varlık neden var?'
    Materyalist görüş,Tanrı'nın yerine doğanın içindeki yasaları ve matematiksel düzeni koyuyor.Böylece 'nasıl' sorusuna cevap vermiş oluyor.Oysa bir yaratılışçı 'Tanrı yarattı' derken 'neden' sorusuna cevap verir.Bu yönüyle Materyalist görüş ve bilim insan zihnindeki en temel soruya cevap vermemiş oluyor.
    Öte yandan tabiatın kimsenin müdahale etmediği kanunlarla işlemesi sadece tevrat ve kuran tanrılarını çürütebilir.Ya deist Tanrı,evreni bir mühendis gibi üretip,proglamlayıp çekip gittiyse :)
    Big Bang'in sonrasındaki saniyenin milyarda birindeki olaylar,canlılığın var olabilmesi için karbon atomunun sonsuz enerji seviyeleri arasından tam da gerekli düzeyde olması veya DNA'nın kopyalanması sırasında her biri farklı göreve sahip onlarca proteinin yaptığı iş size ne düşündürüyor üstad? Saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yanlış sorular sorarak doğruyu bulamazsınız.'Tanrı nedir? ve anlamı nedir? e hak cevabı verdiğinizde aslında ''Peki Tanrı'yı kim yarattı?'' sorusunun ne kadar saçma ve ve ne kadar süslü olduğunu görebilirsiniz.Mantıklı gibi görünen her önerme doğru ya da HAK olduğu anlamına gelmez.İnsanların büyük bir çoğunluğu bunun farkında bile değildir.Örneğin elimde sakladığım meyve nedir diye sorsam onlarca/yüzlerce meyve ismi söyleyerek mantıklı cevaplar verebilirsin ama HAK olan bir tane ve o da elimde sakladığımdır.
      HAK bir tanedir,batıllar bir tane olmak zorunda değildir çoğu mantıklı olsa bile!!

      Sil
  14. Sizin de dediğiniz gibi, aydınlatıcı ve çok hoş bir yazı olmuş ama benim yıllardır üzerinde düşündüğüm tam da bu konu üzerine size sormak istediğim ciddi sorularım var. Ortada kırmızı kalın bir çizgiyle çizilmiş çember var ve bu çemberi ya birileri bilinçli bir şekilde oluşturmuş ya da zaman içerisinde birikerek kendiliğinden oluşmuş. Çemberin dışına çıkan, içeridekiler için bir tehdit unsuru oluyor. Dolayısıyla kimin riskli kimin güvenilir olduğunu gösterecek, turnusol kağıdı gibi bir şey gerekli. Şarabını, kebabını dökecek mi toprağa ya da orucunu tutuyor mu ramazanda diye merakla bakıp bekleyecek çemberin içindekiler, kuşkulandıkları kimseler için. Peki, biz sorunu tespit ettikten sonra, bir çare üretemediğimiz müddetçe çemberin dışına çıkmak isteyen ama buna cüret edemeyenlere yol gösterip, cesaret verebilecek miyiz? Kendisini çürütebilecek bu kadar çok tezin ve bilginin ortalık yerde olduğu bir dönemde dahi dinin bu denli güçlü olmasının sebebi bu olamaz mı? Düşünsenize Sultanbeyli'de bir nalburun çocuğu olarak doğduğunuzu. Okuyup araştırmaya meraklısınız ve internet aracılığıyla evrim teorisi hakkında çok ciddi bilgiler edindiniz. Ne olacak peki şimdi? Annenizi, dilini hiç anlamadığı bir kitabı sabahtan akşama kadar ağlayarak okumaktan kurtarabilecek misiniz? Babanızın çok daha mantıklı harcanıp verimli sonuçlara araç olabilecek parasının kurbanlık koyun satın almaya gitmesinin önüne geçebilecek misiniz? Peki bütün bunları yapmaya kalktığınızda, etrafınızdaki kimselerin tam ortasında tavırlarınız ve duruşunuzla sırıtmayacak mısınız? Toplumdan tecrit edildiğinizde size sahip çıkacak olan kimdir ya da çemberin dışı hayatta kalabilmek için yeterince olanaklı mıdır? Oysa her cuma, namaz çıkışı cemaatle selamlaşmak, ayakkabısının önce sağ tekini giymek, her işe besmeleyle başlarken görülmek, hayatta kalabilmek için daha avantajlıdır. İşsiz kaldığında iş bulurlar, evlenmesine yardımcı olurlar, sıkıştığında destek verirler, yeter ki çemberin içinde kalsın ve diğerlerini de orada tutmaya yardım etsin. Demek istediğim, çemberin dışında, hoşgörülü ve akıntıya kapılmayacak kadar kökü sağlam ve entegre olması, hazmedilmesi çok zor olmayan bir topluluk/ideoloji/yaşam biçimi olsa, zaman içerisinde çemberden kaçmak isteyenler onun eteklerinde toplanmaz mıydı? ve böylece, dinin gücü zamanla kendiliğinden kırılmaz mıydı? Oysa şimdi tıpkı düz bir ovaya dikilmiş gökdelen gibi alenen ortada duran bir otorite var. Prangalarını kırmaya hevesli ama cesareti düşük köleler, bu işi yapmaya daha yatkın köleleri ne de güzel yaftalarlar, "kafir" diye, "hain" diye. Halbuki toplu kurban törenleri yapan Hintli de içten içe bilmiyor muydu yaptıklarının ne kadar ahmakça olduğunu, tıpkı şeyhinin ayakkabısından su içen Sultanbeylili nalburun, kendi bilinçaltında aptallığının farkında olması gibi. Ama kim arkalarında duracak, onlar kendileri için yazılan bu senaryoyu oynamayı reddettiklerinde? Yine bir başlarına kalacaklar ve çemberin içindekiler için, hazımsızlık yapan taş misali, hedef olup yok edilecekler. Susturulmaya, aç bırakılmaya çalışılacak, şanslıysa dayak yiyecek değilse belki recmedilecek. Dünya dönmüyor desin diye köşeye sıkıştırılacak vs. Aydınlığın ne olduğunu anlayabilmek için, karanlığın meye benzediğini bilmek gerektiğini düşünüyorum. Bu yüzden de, din gerekli bir şeydir, düşüncesindeyim. Din olmalı ama giriş çıkışları da açık olmalı. Değilse, biz dini yok etmeye değil, onu ehlileştirmeye ve esnekleştirmeye çalışmalıyız, bence. Aksi takdirde, o, ağlayarak anlamadığı kitabı okuyan kadının elindeki kitabı yok edince, ileride karşımıza, daha da öfkeli bir şekilde, stalinizm, maoculuk, khmer rouge vs. gibi bir zihniyetle çıkması yüksek olasılıklı değil midir? Kaş yapalım derken, göz çıkarmış olmaz mıyız? Sevgi ve saygılarımla, Hakan.

    YanıtlaSil
  15. http://demirden-kapilar.blogspot.com.tr/2013/05/din-nedir.html

    YanıtlaSil
  16. İnsan sırf akıldan ibaret, sırf akıl ile ilerleyen bir varlık değildir. İnsan aklın da ötesinde bir histir, bir duygudur. Akıl ve vicdanın ahlaki düzeyde harmanlanmasıdır. Sırf rasyonel düşünceye dayanan insan zamanla çıkarcı olur, dünyevi gücü elde ettikçe de zalimleşir, aynen bahsettiğiniz dini yobazca yaşayanlar gibi... İnsana bu denli yüzeysel bakmanız çok gülünç.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Pardon, insan sırf akıldan ibaret diye iddia eden kim?

      Sil
  17. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  18. Ele aldığınız fedakarlık bağlamında bugün memlekette Müslümanlık ve Fenerbahçelilik'ten hangisi daha fazla din, bilemedim. Sanki ikincisi de az ağır basmıyor artık.

    Mesela, Türkiye'de Müslümanların çoğu kendinden pek bir şey feda etmiyor dini adına: 5 vakit namaz kılmadığı için vaktini feda etmiyor; din üzerine okuyup, düşünüp, tartışmadığı için aklını feda etmiyor; oruç tutmadığı için bedenini feda etmiyor vs vs. Dinleri hayatlarının içinde değil zira, en iyi olasılıkla duvarlarında asılı bir kitapta saklı duruyor.

    Fakat Fenerbahçelilerin çoğu düzenli maç izleyerek vaktini feda ediyor; sonuçlar üzerine okuyup, düşünüp, tartışarak aklını feda ediyor; spor kanalı ya da maç bileti alarak parasını feda ediyor; derbilerde eşlerini, dostlarını, hatta çocuklarını feda ediyor vs vs.

    Tamam, IŞİD gibi eli kanlı bir holigan grubu yok ortalıkta. Ya da hiçbir Fenerbahçeli baba Galatasaraylı oğlunu kesmeye kalkmıyor. O kadar şiddetli fedakarlık ortaya çıkmıyor taraftarlıkta. Fakat gündelik hayatın içinde daha yoğun bir fedakarlık gerektiriyor futbol artık. İnsanlar din değiştiriyor, hatta dinden vazgeçiyor ama tuttuğu takımı hiçbir şekilde değiştirmiyor.

    Bence yaklaşımınız oldukça makul. Fedakarlık birçok şeyi açıklıyor din adına. Hatta din kavramımızı futbol taraftarlığı gibi bir dolu başka etkinliği de içerecek şekilde genişletmemiz gerektiğini söylüyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Vay anasını! Neredeyse yazıyı gölgede bırakacak ufuk açıcı bir yorum. Galatasaraylı oğlunu kesmeyen baba örneği bomba:))

      Sil
  19. Genelde inançlı birine "Bir dine nasıl olur da inanıyorsun?" diye sorulur. Sorulması yerinde olan belki de neden olmalıdır; "Bir dine neden inanırsın?"

    Son damlasını alana kadar cevabın bunu sormaya devam edebilirim.

    YanıtlaSil
  20. Güzel bir yazı olmuş. Dinin, aidiyetin samimiyetini belli etme yöntemi olarak kullanıldığını belirtmişsiniz. Bir gruba ait olmanın neden bu kadar önemli olduğu üzerinde durmak isterim ben de kısaca.

    Bir gruba ait olmak eski çağlarda, şimdi olduğundan çok daha fazla öneme sahipti büyük ihtimalle. Bu çağda herhangi bir gruba ait olmazsanız çok çok entelektüel ya da fiziki açıdan yalnız kalırsınız. Fakat erken çağlarda bir grubun üyesi olmazsanız büyük ihtimalle öldürülürdünüz.

    Buradan yola çıkarsak bir gruba ait olmanın evrimsel açıdan nesilden nesile aktarılan, olmazsa olmaz bir özellik olduğunu iddia etmemiz yanlış olmaz. Tabii sadece grup niteliği taşımak önemli midir? Elbette hayır. Grubun diğer gruplarla olan rekabetinden sağ çıkması için grup üyelerinin birbirlerine ve davalarına olan bağlılıklarının en üst seviyede olması gerekir. Bu bağlılığı en üst seviyeye taşıyacak olan araç da dindir. Dinden başka (ve belki de hakikat arayışı haricinde) hemen hemen hiçbir olgu canınızdan vazgeçmenizi sağlayamaz.

    Okuyucular günümüz dünyasına bakarak yazdıklarımın abartı olduğunu, dünyanın toz pembe bir yer olduğunu düşünebilirler. Fakat, her ne kadar geçen yüzyılda iki dünya savaşı geçirsek de toplumsal hayat, şuanda eskiden olduğundan çok daha barışçıl bir noktadadır. Tarih öncesi çağların vahşiliğini ve bu çağların insan tarihi açısından ne kadar büyük bir zamana tekabül ettiğini düşünürsek, kendini bir dine ait hissetmenin insanların genlerine neden böylesine kazınmış olduğunu anlayabiliriz diye düşünüyorum. Bu açıdan düşünürsek dinlerin oluşması ve hayatta kalması evrimsel açıdan bir zorunluluktur.

    P.S. I can only hope that you are having a pleasant jail time. Don't forget that there are those who wish to see you free. But again, you have all the tools you need to make yourself useful.

    YanıtlaSil
  21. Hem Ehli Mushafların, “Semâvi dinLER – İlkel dinLER”, hem de rakipleri olan Ateist’lerin “insanlar yerleşik
    düzene geçtikten sonra sosyal ilişkileri, korkuları ve iktidardakilerin dizaynı ile Tanrı ve Din kavramlarını yarattılar”
    önermesi yanlıştır. Çünkü insanın kavram koyma prosesinin: “algı-modelleme-tasavvur-isimlendirme”
    sisteminde çalıştığını biliyoruz. Yani insan herhangi bir duyusu ile algılayamadığı bir şeyi tasavvur
    edemez, tasavvur edemediğini modelleyemez, modelleyemediğini de kavramlaştıramaz yani isim koyamaz.
    Bu HAKİKAT, insanların kendi kendilerine bir TANRI ve AHİRET HAYATI tasavvuru oluşturup modellemelerini ve
    bu isimlendirmeyi yapmalarını imkansız kılmaktadır.. Bütün disiplinlerce kabul edilen ve ispat edilmiş “İNSAN
    AKLININ” bu çalışma prensibine göre, akıl bir duyu ya da duygusu ile algıladığı bir şeyi önce tasavvur eder, sonra
    modeller ve ona bir isim koyar. Algı yoksa isim koyamaz.
    Bu nedenle, tüm insanlık için şu soru elzemdir: onbinlerce yıl önceki Adem formundaki el-İNSAN toplulukları,
    “HERŞEYİ YOKTAN YARATIP YÖNETEN, GÖZLE GÖRÜLEMEYEN AMA KENDİSİ HERŞEYİ GÖRÜP İŞİTEN,
    HERŞEYE GÜCÜ YETEN, YOKTAN YARATAN, ASLA ÖLMEYEN” bir modellemeye hangi tasavvurlar ile ulaşmıştır?
    Bu tasavvurları hangi örnekleme ve algıları ile yapmıştır? Çünkü yaşadığı fizik evrende yukarıda sayılan
    özellikleri asla hiç bir varlıkta GÖRMEMİŞTİR. Ve Bütün bunlara rağmen nasıl olurda “TANRI” DİYE BİR KAVRAM
    KOYABİLMİŞTİR!!!
    Aynı şekilde, YOKTAN YARATMAK, YENİDEN DİRİLİŞ ve EBEDİ HAYAT, CENNET CEHENNEM, KADER gibi kavramları
    da hiç bir algısı ile tasavvur edemez ve modelleyemez. Bu nedenle insan bu kavramlara kendi kendine İSİM koyamaz.
    Şu anda bu yazıyı okuyan sizlerin «JÖMBRİCAK» isminde, ne insan, ne bitki, ne de hayvan olan canlı türünü
    bilmemeniz ve böyle bir isim koymamış olmanız bunun örneğidir. Ben size böyle bir canlı türü var dediğim anda
    bana onlarca soru sorarak onu tasavvur etmeye ve modellemeye başlayacaktır aklınız ve sonra ona bu ismi kendi
    dilinizde koyabileceksiniz yani tanımlamış olabileceksinizdir. Ben de size bu ismi söyleyebilmem ve sorularınıza
    doğru cevaplar verebilmem için onu daha önce mutlaka duyularımdan en az biri ile algılamış tasavvur etmiş
    modellemiş ve isimlendirmiş olmam gerekmektedir.
    Kavram koyma prensibinin bir diğer örneği de “DOĞUŞTAN KÖRLERİN ADASI” örneğidir. İçinde yaşayanların
    tamamının doğuştan körler olduğu bir ada düşünün. Bu adada yaşayan körlerin “RENK” diye bir kavramlarının
    olması imkansızdır. Daha önce hiçbir duyu ya da duyguları ile algılayamadıkları için tasavvur edememiş, tasavvur
    edemedikleri için modelleyememiş ve modelleyemedikleri için de RENK diye bir kavram koyamamışlardır ve adaya
    en azından bir gözü gören birisi gelerek onlara “RENK” diye bir kavramdan bahsedene, onu tarif edene kadar da
    koyamazlar. Böyle birisi gelip RENK diye bir kavramı onların İŞİTME duyularına algılatarak tarif etmesi ve bu kavram
    ile birlikte “BEYAZ, SİYAH, PEMBE, MOR, YEŞİL” v.b. renk isimlerini anlatması sonucunda, o RENK denilen “şeyi”
    GÖREMESELER” de, yeşil, mavi, beyaz nasıl bir şey algılayamasalar da artık o kavram ve isimleri DUYMUŞLAR ve
    kullanabilecek, iletebilecek hale gelmişlerdir.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Algı yoksa isim koyamaz? Yani Örümcek Adam ve Göklerdeki Spagetti Canavarı gerçektir diyorsunuz.

      Sil
  22. Ateist – Deist ve bilimci önermenin: “İnsanlar Neolitik dönemde avcı toplayıcı olarak yaşarken TANRI ve DİN
    kavramları yoktu, tarım toplumuna yani yerleşik düzene geçtikten sonra (MÖ 5000’ lerden sonra), sosyal ortam
    ilişkileri, çıkar ve kayıpları, korkuları yüzünden Tanrı ve Din kavramlarını kendileri uydurdular, işte zaten elimizdeki
    somut arkeolojik deliller de bunu göstermektedir, en eskisi 5-6 bin yıllıktır” cümlesi gene kendilerinin kabul ettikleri
    ve hayatla birebir gerçekliği bilinen yukarıdaki postülat nedeni ile çelişkili ve batıldır. Zaten bunun somut bilimsel
    kanıtı da Urfa Göbeklitepe’de ortaya çıkarılan ve yaklaşık MÖ 10.000’lere tarihlenen muhteşem Tapınak Sitesi ile
    önlerine gelmiştir. Aynı şekilde, Amazon ormanlarında keşfedilen, o güne kadar dış dünya ile “sıfır iletişim” ile
    yaşamış kabile üyelerine bir kaç ay sonra “sizin Tanrı’nız ya da tanrılarınız kim, Dininiz ne?” şeklinde yöneltilen
    sorulara “Tanrı mı? o ne demek, Din mi o ne demek?” şeklinde verdikleri cevaplar ve “ölüleriniz nereye gidiyor?”
    sorusuna “nereye mi, hiç bir yere gömüyoruz ve toprağa karışıp yok oluyorlar” şeklinde verdikleri cevap da bu
    Hakkı apaçık teyit eden diğer ayetlerdir.
    Charles Darwin, İnsan’ın Türeyişi isimli eserinin, “TANRI İNANCI ve DİN” bölümünün ilk paragrafında, bu gerçeği
    şu cümleler ile yazmıştır: “Herşeye gücü yeten bir Tanrı’nın varlığına olan yüceltici inanca insanın ta başlangıçta
    eriştirildiğini gösteren hiç bir kanıt yoktur. Tersine, öyle gelip geçici gezginlerden değil, yabanıl insanlar arasında
    uzun süre kalmış kimselerden sağlanan ayrıntılı kanıtlar, bir ya da birden çok Tanrı üzerine hiç bir düşüncesi
    olmayan, dillerinde böyle bir düşünceyi anlatmak için hiç bir sözcük bulunmayan sayısız ırkların yaşamış
    ve yaşamakta olduğunu göstermektedir. Sorun evrenin bir yaratıcısı ve yöneticisi olup olmadığı sorunundan, o
    yüksek sorundan elbette tümü ile başkadır; bu güne kadar gelip geçmiş en yüksek zekalardan kimisi, bu soruya
    olumlu yanıt vermiştir....”

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Neolitik dönem orta doğuda MÖ 5000'de değil MÖ 9500 dolayında başlatılır. Göbeklitepe, herkesçe bilindiği gibi, Neolitik döneme aittir.

      Sil
  23. Dinin ne olduğunu anlamak için önce sürü ile toplum arasındaki farkın farkına varmak gerek. Sürü biyolojik yasalar dolayımında bir araya gelen canlı kümesidir. Toplum ise esas olarak toplumsal yasalar dolayımında bir araya gelmiş canlı kümesidir. Elbette biyolojik temeli vardır bu yasaların ama toplumda topluluğun çıkarları bireyin çıkarlarından önce gelir. İlk doğduğu günden beri bir topluluk üyesine bu içselleştirilir. Sürüde ise bireyler zorda kaldıkları zaman sürüyü terkeder. Bireyin hayatta kalması sürünün hayatta kalmasından çok daha önemlidir. Tabii bu tanımlalara uymayan ara durumlar var ama şimdilik bunu geçelim.Sürü ile toplum arasında bu farkı meydana getirenö biyolojik olmayanö sonradan öğretilen bu toplumsal kuralların hepsine birden DİN adı verilir. Dinin toplumsal anlamı budur. İnanmakla, öteki dünyaylaö tanrının varlığı ya da yokluğuyla bir alakası yoktur soyolojik olarak dinin. DİN, bir topluluğun sınırlarını çizer, bu sınırlar içinde yaşayan insanların arasındaki ilişki kurallarını belirler, bu krallara uymayanları cezalandırır. Bütün dinlerin temel görevi budur. Dinin bunun için vardır. Dinsiz topluluk yoktur. Sürü yaşamından kurtulup toplum yaşamaına ulaşmış Homo Sapiens denen canlı türünün Anaerkil ilkel komünal topluluklarındanö antik uygarlıklara oradan bu günkü modern toplumlara kadar hepsinde DİNİN görevi budur. Adları ister Ön Animizim, Animizm, totemizin olsun, ister Budizm, İster Hinduizm olsun, ister çok tannrılı ister tektanrılı Dinler, olsun, adı ister Musevilik,Hristiyanlık ya da İslam olsun hepsinin temel işlevi yukarda kısaca değibilen üç şeydir. Topluluğun hayatta kalabilmesi içinö o topluluğun sınırlarını çizmek, bu sınırlar içinde yaşayan bireylerin arasındaki ilişki kurallarını yaptırım uygulamak. Modern toplumlarda da durum aynıdır. Laik modern devrimler aslında dini politikadan uzaklaştırmamıştır, Hıristiyanlığı , islamı vb. antik dinleri iktidardan uzaklaştırıp onların yerine yeni bir DİN getirmiştir. Bu dinin adı ULUS tur. Eskiden bütün tooplumsal yaşam islam adı verilen ya da hıristiyanlık adıl verilen Dinler tarafından belirlenirken, şimdi bu görevi, üç temel görevi Ulus ve onun Kutsal Kitabı Anayasa üslenmiştir.

    J. Diamon sosyoloik olguları biyolojijk kavramlarla açıklamaya çalıştığı için çuvallamaktadır. kendi alanındaki derin bilgisine saygısızlık etmiyorum. Aynı şeyi. R. Dawkins de yapıyor. Toplumu biyolojinin ya da arkeolojinin ya da epistemolojinin kavramlarıyla anlamaya çaşışınca sonuç böyle kafa karışıklığı oluyor.

    YanıtlaSil
  24. Merak ettiğim bir şey hristiyanlıkta tanrı'nın kendi parçasını kurban ettiği düşüncesi ve özellikle protestanlıkta bu jestin sonucunda inananların artık hiçbir şeyi 'kurban' etmesi gerekmediği yani ibadet etmeleri gerekmediğini nasıl açıklarsınız? (hristiyan değilim, sadece merak ediyorum)

    ikincisi bu ibadetleri (veya sizin deyiminizle kurbanları) gizli bir biçimde gerçekleştiren insanları ve psikolojiyi nasıl açıklarsınız?

    YanıtlaSil
  25. üçüncü sorum da acaba dine inanmayan insanların da aynen dine inananlar gibi aidiyet üzerine bir çıkarları olabilir mi? yani daha entellektüel veya elit görünen bir zümreye dahil olduklarını ispatlamak adına dini terketmiş olabilirler mi?

    YanıtlaSil
  26. Bkz. "Nasıl boş spekülasyon yapılır?"

    Dinle Spaghetti Canavarı'nı ayıran şey dinin gerçek, Spaghetti Canavarı'nın yalan olmasıdır. Bu kadar basit. Zeus, Allah, Krişna ve Dagda vardır. Spaghetti Canavarı yoktur. Ayrıca dinin öldürmeyi meşrulaştırmaktan önce öldürmeyi yasaklamak gibi bir işlevi vardır; ufak bir düşünce egzersiziyle görüleceği gibi, öldürmek tabiatta ZATEN meşrudur, din bunu yasaklar. Öldürmeyi genel olarak yasakladıktan sonra da elbette bazı durumlar için öldürmeyi meşrulaştırması gerekir, aksi takdirde öz savunma prensibi yerle bir olur.

    "Herkes bir bakirenin doğuramayacağını bilir."

    Eh, herkes gücü her şeye yeten bir şahsın isterse bakireye doğum yaptırabileceğini de bilir. Dini ancak kendi konsepti içinden eleştirebilirsiniz. Bir bakirenin hiçbir neden olmaksızın doğum yapması mantıksızdır. Ancak bir bakirenin kadir-i mutlak bir şahıs tarafından hamile bırakılması oldukça mantıklıdır. Bunda anlaşılmayacak ne var?

    Elde hiçbir mantıki dayanak olmaksızın dindar kimselerin insanların güvenini kazanmak için dinsel faaliyetlerle meşgul oldukları öne sürülmüş. Açıkçası bu iddianın bir cevap dahi hak etmediği kanaatindeyim, zira safi spekülasyon ve bunu yalanlayacak sayısız örnek verilebilir.

    Ayrıca Zeus, Yahweh'den, yani Allah'tan veya Krişna'dan farklı bir türe mensuptur. Okuyucular açısından kafa karışıklığı yaratmaması için söylüyorum: Zeus her şeyi bilmez, gücü her şeye yetmez ve ahlaki açıdan tamamen iyi değildir. Ezeli ve ebedi de değildir. Herhangi bir tanrıdır, Tanrı değildir.

    Dinin doğrudan israfla ilişkilendirilmesi de çok mantıksız. Yazı aslında kendi içinde bile bunun böyle olmak zorunda olmadığını gösteriyor. Tanrılar adına düzenlenen şölenler örnek verilmiş burada. Tanrılar adına düzenlenen şölenlerin ulvi bir amacı yoktur. Ruhani bir amaca hizmet etmez. Savaşlarda zafer elde etmek, geleceğin bilgisine sahip olmak, para kazanmak gibi maddesel çıkarlara hizmet eder. Bu, maddesel kazanç peşinde koşan insanlar için bir yoldur, dinin maddesel yönüdür. Eğer yaşamınız madde odaklıysa, ister dindar olun ister dinsiz, sizi temin ediyorum, müsrif olacaksınız.

    Oysa ruhani din, maddesel bağlardan azade olmak ve Tanrı'ya geri dönmek içindir. Bu yolu seçen kişi için israf söz konusu değildir. Bu kişi israfın yakınından bile geçmez. Yazıda da belirtildiği üzere, kendi duyularını kontrol altında tutar ve nefsine hakim olur. Bu şekilde diğer kimselerden daha az tüketir.

    Yani burada iki tip farklı insandan söz ediliyor: maddesel ve ruhani. Bunun doğrudan dinle alakası yok.

    Ve belirtmeden geçemeyeceğim, "öldürmeyi meşru kılar" dediğiniz dinlerin pek çoğu hayvanları öldürmeyi ve yemeyi yasaklıyor. Oysa dine inanmayanlar arasından bir takım zırtopoz, evrime dayalı bir takım ahmakça argümanlarla hayvan katliamını aklamaya çalışabiliyor. Dolayısıyla lütfen bu "din öldürmeyi meşrulaştırır" vb. bayat ve genellemeye dayalı argümanlardan artık vazgeçin. İnsanlar öldürmeyi meşrulaştırabilirler. Bunun için dini veya herhangi bir ideolojiyi kullanabilirler. Bu konunun da doğrudan dinle bir alakası yok. "Dinlerin amacı budur." gibi bir söylem ancak boşboğazlık olabilir.

    YanıtlaSil
  27. 'Din insandaki hangi ihtiyaca cevap verir'e mütevazı bir katkı:Her şeyin aydınlanıp, açıklanabildiği bir dünya dayanılmaz bir şey.Bunu bizzat ve sürekli yapmak daha da dayanılmaz."Gerisini Babam düşünsün deyip yatıp uyumak ne rahatlatıcı...

    YanıtlaSil
  28. Dinin metafizik yönünü attığınızda geriye milliyetçilik gibi bişey mi kalır, ben bunu anladım açıkçası. Milliyetçi olup da dinler saçmadır diyenlerin çok da farklı düşünceleri savunmadığını farkettim biraz.

    YanıtlaSil
  29. Ağzına sağlık sevan abi'

    YanıtlaSil